Ny fahantrana eto Madagasikara : Mila fiovana ny toe-tsain’ny tsirairay

Ankoatra ny olana misy eo amin’ny fiainan’ny tsirairay dia iaraha-miaina sy iaraha-mahalala ny andavanandrontsika Malagasy. Azo lazaina fa marikivy sy leo ny fahasahiranan-dava tsy misy farany ny rehetra. Samy manao izay ho afany sisa, fa toa tsy hita intsony izay hiantsapazana.

Tsy fantatra be ihany ity fiainantsika Malagasy ity : ny mpitondra mifandimby isan’ambaratongany mitovy rà amin’ny tena toa mandiso fanantenana sy variana mamoky ny tenany ka miady an-trano. Ny fahefana ara-ekonomika dia eo an-tanan’ny vahiny, ary ny sasany amin’izy ireny ary tsy menatra akory na matahotra ny manjakazaka sy manimbazimba ny Malagasy eto amin’ny taniny. Misy amintsika samy Malagasy koa ary moa mifanambany sy mifanenjika am-pitoerana. Asa ahoana loatra ny ho tohin’ity fiainantsika ity, fa ny fahantrana mitombo, miseho amin’ny endriny samihafa no hilomanosantsika isan’andro.

Ny henjana amin’ity tantarantsika ity koa dia toa izay miezaka manao ny rariny, te hanova zavatra, mikatsaka ny fahamarinana na te hitondra fivoarana indray no voatsatso ho miana-kendry ka voaompa sy henjehana. Mila mitraka, mila mandini-tena sy mila mivondrona isika Malagasy. Betsaka ny zavatra manimba saina sy mety hamotika ny fikasana hanao ny mety. Marina koa fa samy manana ny manahirana sy manaintaina azy ny tsirairay fa na tiana na tsy tiana anefa dia ny fahatsapan-tena, ny fanovàna toe-tsaina, ny fahavononana, ary ny firaisan-kina avy amintsika Malagasy ihany no ahafahantsika miala amin’izao fahantrana lalina misy antsika izao. Tsy maninona, aleo voafosa ho miana-kendry, henjehana fa « miseho milay », hihomehezana fa manao azy ho mpanara-dalana. Iza ary no andrasana hitondra fivoarana ? Iza no hanova ny rafitra misy antsika ?

Filaza ny hoe : « Ampahantraina ny Malagasy fa tsy mahantra akory ». Ka iza ary no tena mampahantra an’i Madagasikara ? Ny toe-tsain’ny mpanao politika no matetika firesaka, ny fomba ratsy fitantanana ny raharaha-pirenena, ny fanararaotana sy fangalarana ataon’olom-bitsy ny fananam-pirenena, ny fitiavantenan’ny tsirairay, ets.

Fa manao ahoana kosa anefa ny toetsaintsika olon-tsotra ? Toa resaka politika ihany no mahaliana sy mamporisika antsika hihetsika hanao rodobe eny andalana ka hitaky fanovana. Mora koa ny mitsikera ny fitondrantena sy fomba fiasan’ny hafa fa mora ny manadino mijery akaiky mandini-tena. Mafana ery ny fon’ny tsirairay rehefa miresaka ny “aim-pirenena” sy ny fahoriana mianjady amin’ny Malagasy. Kanefa firy amintsika olon-tsotra koa nomanana fihetsika sy toetsaina mambotry ny fiaraha-monina ka manampy trotraka ny fahantrana misy ? Ilaina ny tsikera ary tokony atao mandrakariva mba hisintonana lesona. Fa tsy tokony hijanona eo amin’ny mpitondra na resaka politika fotsiny ihany anefa izany fa amin’ny sehatra rehetra eny amin’ny firaha-monina rehetra eny koa. Mila mandray andraikitra tandrify azy ny tsirairay.

Betsaka ny tranga-javatra sy zava-miseho isan’andro : eo amin’ny fianakaviana, eny an-dalana, any ampiasana, eny ambony « Taxi-be », eny amin’ny sampandraharaha isan-karazany sy fokontany rehetra eny. Betsaka ny toe-javatra mibiloka izay ilana fifanabeazana sy fifampitenenana fa saingy efa lasa mahazatra ny mahita sy miaina ao anatin’izy ireny. Maro amintsika no latsaka amin’ireny fombafomba sy fahazaran-dratsy mila ovaina ireny. Misy koa anefa ny miezaka ny tsy hanao azy ireny kanefa kosa mangina manoloana ny zavatra tsy rariny satria matahotra ny vavan’olona na manaraka fotsiny ny fomban-tany.

Voalaza fa antsika vahoaka ny fahefana kanefa firy amintsika vahoaka no mandray andraikitra sy mahalala ny tokony hatao manoloana ny tranga-piainana andavanandro ?

Murielle Andrianasoloniaina